Bouwen en verbeteren
2. Bouwen en verbeteren
De (toekomstige) bewoner wil een goede woning. Elkien zet in op groei in de stad en behoud van woningen in kernen met voorzieningen. Door verkoop en vervangende nieuwbouw, voegt Elkien woningen toe aan de sociale koopsector en groeit het aantal betaalbare woningen in Friesland.
Hiermee bedienen we niet alleen de huurder die aangewezen is op een huurwoning, maar ook de bewoner die graag een woning in eigendom wil hebben. Vanuit de behoefte aan betaalbare huurwoningen zorgt Elkien dat bij circa 85% van haar woningen de huur onder de tweede huurtoeslaggrens ligt. Vanuit de behoefte aan betaalbare koopwoningen verkoopt Elkien ongeveer 100 woningen per jaar.
Door het verkopen van woningen voegen we woningen toe aan de sociale koopsector. We bouwen daarvoor evenveel sociale huurwoningen terug. Daarmee groeit het aantal betaalbare woningen in Friesland.
Wanneer het echt niet anders kan, slopen we woningen en bouwen we er nieuwe voor terug. Het is de inschatting dat we ongeveer 100 woningen per jaar gaan slopen.
We bouwen niet alleen woningen, maar we zorgen ook dat onze woningen kwalitatief goed zijn en bij de doelgroep passen. We verbeteren periodiek de kwaliteit van de woningen, zodat deze weer voldoen aan de vraag en kwaliteitseisen van dat moment. Dit doen we bij gemiddeld 600 woningen per jaar. We zorgen voor lagere woonlasten doordat de energievraag van de verbeterde woningen lager is. We vragen geen huurverhoging voor de woningverbetering.
De aanpak van funderingsproblematiek is de komende jaren essentieel. De oorzaak van funderingsproblemen ligt grotendeels buiten de invloed van Elkien en gaat verder dan alleen onze woningen. Daarom is samenwerking met de gemeente hierin belangrijk. Elkien heeft goed inzicht in de funderingsrisico’s en de achtergronden daarvan. Elkien wil die kennis delen zodat gemeenten een actieve rol kunnen nemen in vervolgonderzoeken, gebiedsplannen, preventieve aanpak, voorlichting en benodigde maatregelen.
Versterken van de samenwerking in bouwen en verbeteren
Als Elkien staan we voor ons deel van de opgave in Fryslân. De intentie is dat we samen met gemeenten, huurdersorganisaties, partners en bewoners voldoende woningen bouwen en verbouwen in Fryslân. Daarvoor hebben we een betrouwbare overheid nodig. In december 2024 hebben we de Nationale Prestatie Afspraken ondertekend. De Rijksoverheid heeft hier een streep doorgezet met de huurbevriezing in de Voorjaarsnota, zonder afdoende compensatie. Dit heeft grote gevolgen. De consequentie is dat Elkien veel minder kan investeren in Fryslân. Dit bemoeilijkt het maken van prestatieafspraken voor 2026. Welk deel van de opgave we wel kunnen realiseren is mogelijk eind 2025 bekend.
De opgave in beeld
Wat blijft staan is dat we de volkshuisvestelijke opgave in Fryslân samen in beeld willen brengen door met de Friese gemeenten en de Vereniging Friese Woningcorporaties de verwachtte bevolkingsgroei te onderzoeken. Op basis van deze gezamenlijke prognose willen we invulling geven aan de opgave en vertalen in afspraken.
